Uzmanlar, bankaların BDDK tarafından müsaade verilen kalemler dışında fiyat talep edemeyeceğini, müşterilerin ise mukavele imzalamadan evvel tüm masraflar hakkında bilgilendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Kamuoyunu meşgul eden mevzuyu, İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Vazifelisi Korkmaz Keskendir, Ensonhaber takipçileri için kıymetlendirdi.
Korkmaz Keskendir’in çeşitli kaynaklara dayandırarak yaptığı derlemeye nazaran bankalar birtakım hizmetlerinden fiyat talep ederken kimilerinden ise fiyat almayı sonlandırdı.
Bankalar sundukları hizmetlerin karşılığında çeşitli fiyat ve komiteler talep ediyor. Fakat bu fiyatların hangi şartlarda alınabileceği; Bankacılık Kanunu, Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) düzenlemeleriyle belirleniyor.
ÜCRET VE KURULLARDA YENİ DÖNEM
Geçmişte bankalar birtakım fiyatları müşterilerin bilgisi dışında tahsil edebiliyordu. Fakat 2013 yılında yürürlüğe giren Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile bu uygulamada değerli değişiklikler yapıldı.
Yeni düzenlemelerle birlikte bankaların alabileceği fiyat ve kurullar muhakkak başlıklar altında toplandı. Böylelikle tüketicilerin hangi hizmet için ne kadar fiyat ödeyeceği daha şeffaf hale getirildi.
TÜKETİCİLERE DEĞERLİ GARANTİLER GETİRİLDİ
Yasal düzenlemelerle birlikte tüketicilerin korunmasına yönelik kıymetli adımlar atıldı. Buna nazaran:
-Tüm fiyat ve komiteler kontratta açık halde belirtilmek zorunda.
-Müşterilere mukavelenin bir nüshasının verilmesi gerekiyor.
-Tüketiciler mukavele imzalamadan evvel anlaşılır formda bilgilendiriliyor.
-Faiz dışında alınabilecek fiyatlar BDDK tarafından belirleniyor.
-Tüketici süreçlerinde bileşik faiz uygulamasına müsaade verilmiyor.
BANKALARIN ALABİLECEĞİ ESAS ÜCRETLER
BDDK tarafından belirlenen düzenlemelere nazaran bankaların fiyat alabileceği esas süreçler şunlar:
-Kredi tahsis ücreti
-Ekspertiz ücreti
-Rehin tesis ücreti
-Hesap işletim ücreti
-EFT ve havale ücretleri
-SWIFT ücreti
-Kredi kartı yıllık üyelik ücreti
-Ek kart üyelik ücreti
-Kart yenileme ücreti
-Nakit avans çekim ücreti
-Kiralık kasa ücreti
-Fatura ödeme ücreti
-Arşiv ve araştırma ücreti
-Başka banka ATM’lerinden yapılan süreçler için alınan ücretler
Uzmanlar, bankaların bu kalemlerin dışında fiyat talep edemeyeceğini belirtiyor.
ARTIK ALINAMAYAN ÜCRETLER
BDDK’nın 2014 yılında yaptığı düzenlemeyle birçok fiyat kalemi büsbütün kaldırıldı.
Bunlardan kimileri şöyle:
-İpotek fek ücreti
-Borcu yoktur yazısı ücreti
-Dekont yazdırma ücreti
-Hesap bakım ücreti
-Hesap açma ve kapama ücreti
-Dosya masrafı
-Kredi istihbarat ücreti
-Sanal kredi kartı ücreti
-Kendi hesabına para yatırma ücreti
-Reddedilen kredi başvurusu ücreti
-Hareketsiz hesap işletim ücreti
-Hareketsiz kredi kartı üyelik ücreti
Düzenlemeler ayrıyeten müşterinin onayı olmadan hesaplardan fiyat, komite yahut masraf tahsil edilmesini de engelliyor.
UZMANDAN TÜKETİCİLERE ÖNERİLER
Korkmaz Keskendir, bankacılık süreçlerinde maliyetleri azaltmak için internet bankacılığı ve öteki dijital kanalların kullanılmasını tavsiye ediyor.
Kredi kullanırken farklı bankalardan teklif alınması, sigorta eserlerinin karşılaştırılması ve hesap hareketlerinin tertipli olarak denetim edilmesi de teklifler ortasında yer alıyor.
DİJİTAL BANKACILIK ÖNE ÇIKIYOR
Bankacılık bölümünde teknolojinin gelişmesiyle birlikte internet ve taşınabilir bankacılık uygulamaları yaygınlaştı. Elektronik kanallar üzerinden yapılan süreçler hem daha süratli hem de birçok vakit daha düşük maliyetli olduğu için tüketiciler tarafından daha fazla tercih ediliyor.
Uzmanlara nazaran, dijital bankacılığın yaygınlaşması hem süreç maliyetlerini düşürüyor hem de tüketicilere alternatif hizmet kanalları sunarak fiyat ve komite yükünü azaltıyor.
DENETİM VURGUSU
Uzmanlar, bankacılık dalının ekonomik sistem açısından kritik ehemmiyete sahip olduğunu belirterek, kesim üzerindeki kontrolün şeffaf ve faal biçimde sürdürülmesinin hem tüketicilerin korunması hem de finansal sistemin güvenliği açısından büyük değer taşıdığına dikkat çekiyor.
MERKEZ BANKASI BİLDİRİSİ, TÜKETİCİYİ KORUYOR
İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Vazifelisi Korkmaz Keskendir, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 2020 yılında yayımladığı “Finansal Tüketicilerden Alınacak Fiyatlara Ait Yordam ve Temeller Hakkında Tebliğ” ile bankaların fiyat ve komite uygulamalarına ait kıymetli kurallar getirildiğini belirtti.
Keskendir’in aktardığı bilgilere nazaran; bankalar ve başka finansal kuruluşlar, faiz dışında alacakları tüm fiyat, kurul ve masraflar konusunda müşterilerini açık ve anlaşılır biçimde bilgilendirmek zorunda.
Sözleşmelerin en az 12 punto büyüklüğünde hazırlanması, bir nüshasının müşteriye verilmesi ve fiyat alınacak her eser yahut hizmet için tüketicinin onayının alınması gerekiyor.
Tebliğe nazaran, kontratta yer almayan bir hizmet için fiyat talep edilmeden evvel müşteriye bilgi verilmesi ve onayının alınması kaide. Onayın alındığını ispat yükümlülüğü ise finansal kuruluşlara ilişkin.
ÜCRETLER İNTERNET SİTELERİNDE YAYIMLANIYOR
Düzenleme kapsamında bankalar, yeni faiz, fiyat ve kurul bilgilerini internet sitelerinde açık ve karşılaştırılabilir halde yayımlamakla yükümlü bulunuyor. Ayrıyeten kredi eserlerine ait maliyet hesaplama araçlarının da tüketicilerin erişimine sunulması gerekiyor.
Tebliğ, müşterilerin mukavele, süreç fişi ve gibisi evrakların bir örneğini talep etmeleri halinde birinci yıl içinde rastgele bir fiyat alınamayacağını da karara bağlıyor. Bir yıldan daha eski dokümanlar için ise sırf makul seviyede fiyat talep edilebiliyor.
İŞLEM FİYATLARINDA ONAY ŞARTI
Para transferleri ve fatura ödeme üzere anlık süreçlerde fiyat tahsil edilmeden evvel müşterinin bilgilendirilmesi ve onayının alınması gerekiyor. Gerçekleştirilen süreçlerde alınan fiyatların süreç fişlerinde açık biçimde gösterilmesi de zarurî tutuluyor.
Keskendir, kelam konusu düzenlemelerin finansal tüketicilerin haklarını güçlendirdiğini ve fiyatlandırma süreçlerinde şeffaflığı artırdığını vurguladı.
Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi
Kaynak: Ensonhaber
