Evliya Çelebi’nin seyahatnamelerinden çağdaş periyoda kadar uzanan ortak tarihî mirasımız, Bosna-Hersek Cumhuriyeti’nin demografik yapısı hakkında kimi kavram karmaşalarını da beraberinde getirebiliyor. Kültürel yakınlık ve ağır akrabalık bağları nedeniyle pek çok kişi internet üzerinde “Boşnaklar Türk müdür, Bosna’nın resmi dini İslamiyet mi?” sorgularını gerçekleştiriyor. Balkan coğrafyasının en özgün devletlerinden biri olan Bosna-Hersek’in etnik haritasını, nüfus oranlarını ve İslamiyet’in ülkedeki derin köklerini haberimizin devamında tüm ayrıntılarıyla bulabilirsiniz.
BOSNA-HERSEK MÜSLÜMAN MI?
Kısa ve net karşılık: Evet, Bosna-Hersek nüfusunun çoğunluğu Müslümandır. Lakin Bosna-Hersek, tek bir dinin yahut etnik kökenin hakim olduğu homojen bir devlet yapısına sahip değildir. 1992-1995 yılları ortasında yaşanan acı savaşın akabinde imzalanan Dayton Barış Antlaşması ile kurulan devlet yapısı, üç ana kurucu ögeye dayanır. Ülkedeki en büyük inanç kümesini Müslüman Boşnaklar oluşturmaktadır.
BOSNA-HERSEK CUMHURİYETİ’NİN RESMİ DİNİ NE?
Bosna-Hersek’in resmi bir devlet dini bulunmamaktadır. Ülke, anayasal olarak inanç özgürlüğünü temel alan seküler bir yapıya sahiptir. Devlet; İslamiyet, Ortodoks Hristiyanlık ve Katolik Hristiyanlık inançlarına eşit aralıkta durur ve tüm dini bayramlar ile haklar yasal garanti altındadır.
BOSNA-HERSEK’İN ETNİK VE DİNİ YAPISI ORANLARI
Ülkede yapılan resmi nüfus sayımı bilgilerine nazaran Bosna-Hersek’in dini ve etnik dağılımı şu haldedir:
• İslamiyet (%51): Ülke nüfusunun yarıdan fazlasını oluşturan Müslümanların neredeyse tamamı Sünni-Hanefi mezhebine mensup Boşnaklardan oluşmaktadır.
• Ortodoks Hristiyanlık (%31): Ekseriyetle ülkede yaşayan Sırp nüfusun benimsediği inançtır.
• Katolik Hristiyanlık (%15): Ekseriyetle ülkede yaşayan Hırvat nüfus Katolik inancına mensuptur.
• Öbür ve Ateistler (%3): Yahudiler, başka küçük azınlıklar ve rastgele bir dine inanmayanlar bu kümesi oluşturur.
BOŞNAKLAR TÜRK MÜDÜR? HALKI HANGİ KÖKENDEN GELİYOR?
En çok karıştırılan bahislerden biri de Boşnakların etnik kökenidir. Boşnaklar etnik olarak Türk değildir; Güney Slav kökenli bir halktır. Yüzyıllar evvel Balkanlar’a yerleşen Slav uzunluklarından gelen Boşnaklar, Osmanlı İmparatorluğu’nun bölgeyi fethetmesinin akabinde kitleler halinde İslamiyet’i kabul etmişlerdir. Yani Boşnaklar, Türklerle tıpkı etnik kökenden gelmeseler de Osmanlı devrinde İslam’ı seçerek Türk kültürüyle, lisanıyla ve ömür usulüyle büsbütün bütünleşmişlerdir. Bu derin kültürel etkileşim nedeniyle Balkanlar’da yüzyıllar boyunca “Müslüman” olmak ile “Türk” olmak kavramları birbirinin yerine kullanılmıştır.
TÜRKİYE VE BOSNA-HERSEK ORTASINDAKİ BAĞLARIN TEMELİ
Etnik kökenleri farklı olsa da, Boşnaklar ve Türkler kendilerini “kardeş halklar” olarak görürler. Bosna-Hersek sokaklarında yürürken Osmanlı devrinden kalan yüzlerce cami, medrese, köprü ve hanla karşılaşırsınız. Boşnak lisanında bugün hala binlerce Türkçe söz (börek, çay, sıkıntı, kahve, yorgan vb.) faal olarak kullanılmaktadır.
Bosna-Hersek etnik olarak bir Türk devleti değildir lakin nüfusunun çoğunluğu Müslüman olan, Türk kültürüne ve Türkiye’ye sarsılmaz sevgi bağlarıyla bağlı, kalbi bizimle atan dost ve kardeş bir Balkan ülkesidir.
Kaynak: Haberler.com
