Akdeniz ve Kızıldeniz’in kesişim noktasında bulunan ve tarihin akışını değiştiren Mısır, günümüzdeki etnik kimliği ve lisan yapısıyla da memleketler arası alanda büyük bir merak konusu olmaya devam ediyor. Toplumsal medyada, coğrafya forumlarında ve bilgi müsabakalarında sıkça karşımıza çıkan “Mısırlılar Arap mı, kökenleri nereye dayanıyor ve resmi lisanları nedir?” sorgusu, ülkenin sosyokültürel kimliğini öğrenmek isteyenlerin en çok araştırdığı başlık haline geldi. Kadim topraklardaki nüfus yapısını, etnik köken tartışmalarını ve Mısır halkının kültürel kimliğine dair tüm merak edilen tarihi gerçekleri haberimizin devamında sizler için bir ortaya getirdik.
MISIR MÜSLÜMAN MI? MISIR’IN RESMİ DİNİ NEDİR?
Mısır, nüfusunun ezici bir çoğunluğu İslam dinine mensup olan bir ülkedir. Ülke anayasasına nazaran de Mısır Arap Cumhuriyeti’nin resmi dini İslam’dır.
Bugün Mısır nüfusunun yaklaşık %90 ila %94’ünü Müslümanlar oluşturmaktadır ve bu kitlenin çok büyük bir kısmı Sünni inancına mensuptur. İslam dünyasının en esaslı ve en saygın dini eğitim kurumlarından biri kabul edilen El-Ezher Üniversitesi de Mısır’ın başşehri Kahire’de yer almaktadır. Bu istikametiyle Mısır, İslam dünyasında hem kültürel hem de dini açıdan çok kıymetli bir merkez pozisyonundadır.
MISIR’DAKİ ÖBÜR DİNİ İNANÇLAR NELERDİR?
Mısır, homojen bir dini yapıya sahip üzere görünse de aslında çok esaslı bir Hristiyan azınlığa da mesken sahipliği yapmaktadır. Ülke nüfusunun yaklaşık %6 ila %10’unu Hristiyanlar oluşturur.
Mısır’daki Hristiyan nüfusun çok büyük bir çoğunluğu, İslamiyet’in bölgeye gelişinden çok daha evvel de bu topraklarda yaşayan Kıpti Ortodoks Kilisesi’ne bağlıdır. Kıptiler, Mısır’ın en eski yerli halklarından biri olarak kültürel zenginliğin en kıymetli kesimlerinden birini temsil eder. Ülkede çok küçük oranlarda Katolik ve Protestan topluluklar da yaşamaktadır.
MISIRLILAR ARAP MI?
Bu soru, antropolojik ve kültürel açıdan en çok tartışılan hususlardan biridir. Siyasi, coğrafik ve dilsel açıdan bakıldığında Mısırlılar Arap olarak kabul edilir. Ülkenin resmi ismi “Mısır Arap Cumhuriyeti”dir, resmi lisanı Arapça’dır ve Mısır, Arap Birliği’nin kurucu ve en aktif üyelerinden biridir.
Ancak işin etnik ve genetik boyutuna girildiğinde durum biraz daha farklılaşmaktadır:
• Genetik Köken: Yapılan çağdaş DNA ve genetik araştırmaları, bugünkü Mısır halkının genetik olarak en çok Antik Mısırlılara (Firavunlar devrindeki yerli halka) dayandığını göstermektedir. Yani Mısırlılar, Arap Yarımadası’ndan gelen göçmenlerin soyundan çok, o toprakların binlerce yıllık yerli halkının devamıdır.
• Kültürel ve Dilsel Kimlik: 7. yüzyılda İslamiyet’in yayılmasıyla birlikte bölge süratli bir “Araplaşma” sürecine girmiştir. Vakitle yerli halk Arap lisanını, kültürünü ve İslamiyet’i benimsemiştir.
Özetle; Mısırlılar etnik/genetik köken olarak Arap Yarımadası kökenli olmasalar da, yüzyıllar içinde büsbütün entegre oldukları lisanları, kültürleri ve siyasi kimlikleri nedeniyle bugün Arap dünyasının bir modülü ve Arap halkı olarak tanımlanırlar.
KIPTİLER VE ANTİK MISIR MİRASI
Mısırlıların etnik kimliğini incelerken Hristiyan azınlık olan Kıptilere başka bir parantez açmak gerekir. Kıptiler, yüzyıllar boyunca dışarıdan gelen evliliklere ve kültürel asimilasyona karşı daha kapalı bir toplum yapısı sergiledikleri için, Antik Mısırlıların direkt ve en saf genetik/kültürel mirasçıları olarak kabul edilirler. Hatta Kıpti Kilisesi’nin ayinlerinde kullandığı Kıptice lisanı, Antik Mısır hiyeroglif lisanının günümüze ulaşmış son evresidir.
Kaynak: Haberler.com
