107 gün süren savaşın akabinde ekonomik olarak ağır baskı altında bulunan İran, ABD ile imzalanması beklenen mutabakat sayesinde milyarlarca dolarlık kaynak elde etmeye hazırlanıyor. Dondurulmuş varlıkların hür bırakılması, petrol satışının önünün açılması ve yüz milyarlarca dolarlık finansman planı, “Savaşın kazananı İran mı oldu?” sorusunu gündeme taşıdı.

107 GÜNLÜK SAVAŞIN KAZANANI İRAN MI OLDU?

İran ile ABD ortasında imzalanması beklenen süreksiz muahede, savaş sonrası ortaya çıkan ekonomik tablo nedeniyle memleketler arası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Savaş öncesinde yaptırımlar nedeniyle önemli ekonomik düşünceler yaşayan İran’ın, mutabakatla birlikte milyarlarca dolarlık kaynağa erişmesinin önü açılıyor.

İsviçre’nin Lucerne Gölü kıyısındaki Bürgenstock bölgesinde cuma günü imzalanması planlanan mutabakat kapsamında İran’ın dondurulmuş varlıklarına tekrar erişim sağlaması bekleniyor.

İLK ETAPTA 24 MİLYAR DOLAR

Taslak muahedeye nazaran İran, yıllardır erişemediği 24 milyar dolarlık dondurulmuş varlığını geri alacak. Fakat uzmanlar bu sayının sırf başlangıç olduğuna dikkat çekiyor.

Bloomberg’in ulaştığı taslak metinde, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki baskısını sona erdirmesi ve nükleer silah edinmeme taahhüdünü yinelemesi karşılığında petrol satışına yönelik yaptırımların kıymetli ölçüde gevşetileceği belirtiliyor.

PETROLDEN 300 MİLYAR DOLARLIK GELİR BEKLENTİSİ

Anlaşmanın en dikkat çeken hususlarından biri ise İran’ın tekrar global güç piyasalarına güçlü formda dönüş yapabilecek olması.

Taslağa nazaran İran’ın önümüzdeki yıllarda petrol ihracatından yaklaşık 300 milyar dolar gelir elde edebileceği öngörülüyor. Muahede beklentisi bile piyasalarda tesirini gösterirken, İran Riyali son bir haftada yüzde 15’in üzerinde paha kazandı.

ABD’DEN YENİ MUAFİYETLER

Anlaşmanın imzalanmasının akabinde ABD Hazine Bakanlığı’nın İran’ın ham petrol ve petrokimya eserleri ihracatına yönelik muafiyetleri devreye alması bekleniyor.

Ayrıca İran limanlarına yönelik birtakım kısıtlamaların kaldırılması ve Hürmüz Boğazı’ndaki ticari faaliyetlerin yine savaş öncesi düzeylere ulaştırılması hedefleniyor.

Bu beklenti güç piyasalarında da tesirini gösterdi. Brent petrolün varil fiyatı son günlerde sert gerileyerek 78 doların altına düştü.

300 MİLYAR DOLARLIK YENİ FİNANSMAN

Taslak metinde yer alan bir öteki dikkat cazibeli başlık ise İran’ın tekrar yapılandırılması için oluşturulması planlanan en az 300 milyar dolarlık finansman paketi oldu.

ABD Başkanı Donald Trump, söz konusu kaynağın direkt Washington tarafından karşılanmayacağını lakin milletlerarası ortaklarla birlikte finansman sağlanacağını açıkladı.

İran Merkez Bankası Başkanı Abdolnaser Hemmati ise dondurulmuş fonlara erişim konusunda tam garanti talep ettiklerini söyledi.

BÖLGEDE TANSİYON BÜSBÜTÜN BİTMEDİ

Ekonomik kazanımlara karşın bölgede tüm problemlerin çözüldüğü söylenmiyor. Bilhassa İsrail ile Hizbullah ortasındaki tansiyon ve Lübnan’daki gelişmeler, müzakerelerin önündeki en kıymetli başlıklar ortasında yer alıyor.

Taslak metin bölgedeki çatışmaların sona ermesini öngörse de son muahedenin ayrıntılarının önümüzdeki süreçte netleşmesi bekleniyor.

GÖZLER SONUNCU ANLAŞMADA

ABD, yaptırımların büsbütün kaldırılması ve bölgedeki askeri düzenlemeler üzere kritik bahislerin iki ay içinde müzakere edilmesi planlanan kesin muahedede ele alınacağını belirtiyor.

Ancak mevcut tabloya bakıldığında, savaş öncesinde ekonomik darboğaz yaşayan İran’ın muahede sayesinde milyarlarca dolarlık kaynak ve yeni ticari imkanlara kavuşması, birçok etrafta “107 günlük savaşın kazananı İran oldu” yorumlarının yapılmasına neden oluyor.

Kaynak: Haberler.com