Dünyanın gözünü çevirdiği ABD-İran görüşmeleri İsviçre’de resmen başladı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile ABD heyeti arasındaki birinci temaslar başlarken, günün ilerleyen saatlerinde İran, ABD, Pakistan ve Katar temsilcilerinin tıpkı masada buluşması bekleniyor. Hürmüz Boğazı krizi, Lübnan‘daki ateşkes ve İran’ın dondurulan milyarlarca dolarlık varlığı görüşmelerin en kritik başlıkları arasında yer alıyor.

DÜNYANIN GÖZÜ İSVİÇRE’DE: KRİTİK GÖRÜŞMELER BAŞLADI

ABD ile İran arasında yaklaşık dört ay süren savaşın akabinde başlayan diplomatik süreçte kritik gün geldi. İsviçre’nin Burgenstock kasabasında düzenlenen görüşmeler kapsamında Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile ABD delegasyonu arasındaki birinci toplantı Türkiye saatiyle 12.00 prestijiyle başladı.

Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen diplomatik süreç, geçtiğimiz günlerde ABD Başkanı Donald Trump ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan arasında imzalanan 60 günlük ateşkes muahedesinin akabinde yeni bir basamağa geçti. Memleketler arası kamuoyu, tarafların süreksiz ateşkesi kalıcı bir muahedeye dönüştürüp dönüştüremeyeceğine odaklanmış durumda.

İRAN: LÜBNAN KONUSUNU MASAYA GETİRECEĞİZ

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, görüşmeler öncesinde yaptığı açıklamada ABD’nin Lübnan‘da ateşkesi koruyamamasının masadaki en değerli bahislerden biri olacağını söyledi.

Bekayi, İsviçre’deki toplantının daha evvel imzalanan mutabakatın uygulanmasına yönelik bir takip görüşmesi niteliği taşıdığını belirterek, İran’ın ABD’den verdiği taahhütleri yerine getirmesini beklediğini tabir etti. Tahran idaresi, İsrail’in Lübnan‘daki operasyonlarının devam ettiğini ve bunun ateşkes ruhuna karşıt olduğunu savunuyor.

KATAR VE PAKİSTAN DA TIPKI MASADA OLACAK

İranlı yetkililer, günün ilerleyen saatlerinde İran, ABD, Katar ve Pakistan temsilcilerinin iştirakiyle ortak bir oturum düzenleneceğini açıkladı.

Diplomatik kaynaklara nazaran bu toplantı, müzakere sürecinin çerçevesini belirleyecek en kritik oturumlardan biri olacak.

Tarafların güvenlik başlıklarının yanı sıra güç, yaptırımlar ve ekonomik ilgileri de kapsamlı formda ele alması bekleniyor.

İRAN’IN TALEP LİSTESİ KABARIK

İran görüşmelerde sadece ateşkes ve güvenlik başlıklarını değil, ekonomik taleplerini de gündeme taşıyor.

Tahran idaresi, İran petrolünün milletlerarası piyasalara satışına yönelik kısıtlamaların hafifletilmesini, yaptırım muafiyetlerinin genişletilmesini ve yurt dışında dondurulan İran varlıklarının hür bırakılmasını talep ediyor. Uzmanlar, ekonomik başlıkların müzakerelerin en güçlü belgeleri arasında yer aldığını pahalandırıyor.

JD VANCE DE İSVİÇRE’DE

ABD Lider Yardımcısı JD Vance’in de görüşmelere katılmak üzere İsviçre’ye ulaştığı bildirildi.

ABD heyetinde ayrıyeten Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile danışman Jared Kushner’in de yer aldığı belirtiliyor.

Vance, görüşmeler öncesinde yaptığı açıklamada ateşkesin korunacağına inandığını belirterek bilhassa nükleer program ve Lübnan mevzularında ilerleme sağlanmasını beklediğini söyledi.

HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ TANSİYONU YÜKSELTİYOR

Görüşmeler öncesindeki en büyük tansiyon başlığı ise Hürmüz Boğazı oldu. İran İhtilal Muhafızları Ordusu’na yakın Fars Haber Ajansı, askeri kaynaklara dayandırdığı haberinde Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmaya devam edeceğini ve İran İhtilal Muhafızları Donanması’nın yeni bir emre kadar gemilerin geçişine müsaade vermeyeceğini duyurdu.

Bu açıklama global güç piyasalarında telaş yaratırken, ABD cephesinden farklı açıklamalar geldi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), son 24 saat içinde 55 ticaret gemisinin boğazdan geçtiğini ve dünya piyasalarına 17 milyon varilden fazla petrol taşındığını açıkladı.

Tarafların birbirini yalanlayan açıklamaları, Hürmüz Boğazı’nın müzakerelerdeki en hassas başlıklardan biri olacağını gösteriyor.

GÖRÜŞMELERİN SONUCU ORTA DOĞU’NUN GELECEĞİNİ ETKİLEYEBİLİR

Uluslararası basın, Burgenstock’taki temasları son yılların en kritik ABD-İran görüşmeleri olarak kıymetlendiriyor.

Masada nükleer program, bölgesel güvenlik, yaptırımlar, güç koridorları, Lübnan’daki ateşkes ve Hürmüz Boğazı’nın geleceği bulunuyor.

Diplomatik çevreler, İsviçre’den çıkacak sonuçların sadece Washington ve Tahran arasındaki alakaları değil, global güç piyasalarını ve Orta Doğu’daki güç istikrarlarını de direkt etkileyebileceğini belirtiyor.

Kaynak: Haberler.com