İnsan kaynaklı iklim değişikliğinin tesirleri her geçen gün daha da görünür hale gelirken, deniz düzeylerindeki artışın kaynaklarını inceleyen kapsamlı bir çalışma yayınlandı.
Paylaşılan bu yeni araştırma, 1960 ile 2023 yılları ortasındaki deniz düzeyi yükselişini ayrıntılı bir halde tahlil ediyor.
YÜKSELİŞİN EN BÜYÜK NEDENİ TERMAL GENLEŞME
Araştırma sonuçlarına nazaran, deniz düzeylerindeki artışın bir numaralı sorumlusu okyanusların ısınmasıyla meydana gelen termal genleşme olarak belirlendi.
Suyun ısınarak genleşmesi olarak bilinen bu süreç, toplam deniz düzeyi yükselişinin yüzde 43’lük kısmını tek başına oluşturuyor.
Buzulların erimesi ise deniz düzeyini artıran ikinci en büyük etken olarak araştırmadaki yerini aldı.
Dağ buzullarının erimesi yüzde 27 oranında tesir ederken, Grönland Buz Katmanı yüzde 15 ve Antarktika Buz Katmanı yüzde 12 oranında artışa neden oldu.
Ayrıca karasal alanlardaki su depolama kapasitesinin azalmasının da sürece tesiri olduğu saptandı.
Bu kapasite düşüşünün deniz düzeyindeki toplam yükselişe yüzde 3 oranında katkı sağladığı söz edildi.
DENİZ DÜZEYİNDEKİ YÜKSELİŞ SURATI YILDA 4 MİLİMETREYE ÇIKTI
Bilim insanları, deniz düzeyindeki artış suratının son yıllarda tehlikeli bir ivme kazandığını ortaya çıkardı.
1960 ile 2023 yılları ortasındaki ortalama yükseliş suratı yılda 2 milimetre iken, 2005 ile 2023 yılları ortasında bu sürat yılda 4 milimetreye ulaştı.
Bu önemli hızlanmanın gerisindeki en temel nedenin yüzde 41’lik oranla yeniden okyanus ısınmasına bağlı termal genleşme olduğu açıklandı.
Karasal su depolama kapasitesindeki düşüş ise bu ivmelenmenin yüzde 21’lik kısmından sorumlu tutuldu.
KIYI KENTLERİ İÇİN KRİTİK DEĞER TAŞIYOR
Çalışmanın ortak müelliflerinden John Abraham, gelişmiş ölçüm sistemleri sayesinde artık deniz düzeyindeki yükselişin nedenlerinin çok daha muteber bir biçimde açıklanabildiğini belirtti.
Geçmiş yıllarda buzulların erimesi daha baskın bir rol oynarken, 1980’lerden bu yana okyanus ısınmasının en değerli faktör haline geldiği vurgulandı.
Araştırmacılar, deniz düzeyi değişimlerinin yakından takip edilmesinin kıyı kentleri ve mahallî idareler için hayati bir kıymet taşıdığının altını çiziyor.
Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi
Kaynak: Ensonhaber
