Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (TOGÜ) Fen- Edebiyat Fakültesi Biyoloji Kısım Lideri Prof. Dr. Adem Keskin ; Türkiye’de insanlardan en sık toplanan kene cinsinin KKKA’nın değerli taşıyıcısı olan Hyalomma marginatum olduğunu belirterek, kenelerin yaklaşık 200 farklı hastalığın yanı sıra insanlarda süreksiz felç olaylarına da neden olabileceğini söyledi.

Her kenenin hastalık taşımadığını lakin birtakım tiplerin insan ve evcil hayvan sıhhati açısından önemli risk oluşturduğunu belirten TOGÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Kısım Lideri Prof. Dr. Adem Keskin ; Türkiye’de beşerler üzerinden en sık toplanan kene cinsinin Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığının da taşıyıcısı olan Hyalomma marginatum olduğunu söyledi. Kene çeşitleri ve taşıdıkları hastalıklar hakkında açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Adem Keskin, dünya genelinde binden fazla kene tipi bulunduğunu, bunların yaklaşık 200-250’sinin insan ve evcil hayvan sıhhatini direkt ilgilendirdiğini söz etti. Kimi kene tiplerinin sadece muhakkak canlılar üzerinde yaşadığını belirten Keskin, “Konak spesifikliği dediğimiz durum kelam bahsidir. Örneğin Ixodes arboricola isimli kene cinsini yalnızca kuşlar üzerinde görebilirsiniz. İnsanlarda ya da çiftlik hayvanlarında göremezsin. Münasebetiyle insan ve çiftlik hayvanı sıhhatini direkt ilgilendiren bir cins değildir” dedi.

Türkiye’de insanlardan en sık toplanan tıp Hyalomma marginatum

Türkiye’de bugüne kadar 56 farklı kene çeşidinin tespit edildiğini aktaran Keskin, bunların yaklaşık 20’sinin insanlardan kan emebildiğini söyledi. Beşerler üzerinden toplanan kenelerin yaklaşık yüzde 70-80’ini Hyalomma marginatum cinsinin oluşturduğunu vurgulayan Keskin, “Bu çeşit ülkemizde Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığının en değerli vektörlerinden biri olarak kabul edilmektedir” diye konuştu.

Farklı keneler farklı hastalıklar bulaştırabiliyor

Kenelerin sadece KKKA ile ilişkilendirilmemesi gerektiğini belirten Keskin, farklı çeşitlerin farklı hastalık etkenlerini taşıdığını tabir etti. Rhipicephalus sanguineus isimli kenenin Rickettsia conorii bakterisini bulaştırarak insanlarda riketsiyoz hastalığına neden olabildiğini söyleyen Keskin, Karadeniz Bölgesi’nde yaygın görülen Ixodes ricinus çeşidinin ise Borrelia bakterisini taşıyarak Lyme hastalığına neden olabileceğini söyledi.

Avrupa’da yaygın görülen kimi kene kaynaklı hastalıkların Türkiye’de daha ender görüldüğünü belirten Keskin, “Örneğin Avrupa’da Ixodes ricinus kaynaklı kene ensefalit hayli yaygın görülebiliyor. Dermacentor reticulatus çeşidi de riketsiyoz hadiselerinin oluşmasında rol oynayabiliyor” sözlerini kullandı.

Yaklaşık 200 farklı kene kaynaklı hastalık bulunuyor

Kenelerin çok sayıda hastalık etkeniyle alakalı olduğunu vurgulayan Keskin, dünya genelinde yaklaşık 200 farklı kene kaynaklı hastalığın bulunduğunu söyledi. Bu hastalıkların kimilerine Türkiye’de az de olsa rastlanabildiğini belirten Keskin, vatandaşların kene temasına karşı dikkatli olması gerektiğini tabir etti.

Kene felci hadiseleri da görülebiliyor

Kenelerin sadece hastalık bulaştırmakla kalmadığını, birtakım nörolojik meselelere da yol açabildiğini belirten Keskin, bilhassa kulak ardı ve kulak içi üzere hassas bölgelerde tutunan kenelerin süreksiz felçlere neden olabileceğini söyledi.

Kenenin salgıladığı tükürük sıvısının hudut dokularında süreksiz hasara yol açabildiğini söz eden Keskin, “Zaman vakit kulak gerisinde ya da kulak yolundan çıkarılan kene olayları olabiliyor. Bu bölgeler yüz hudutlarına yakın alanlardır. Kenenin salgıladığı unsurlar hudut dokularını etkileyerek süreksiz felçlere neden olabiliyor” dedi.

Bazı bireylerde kene tükürüğüne karşı önemli alerjik tepkiler gelişebildiğini de kaydeden Keskin, insanlarda ve hayvanlarda kısmi felç olaylarının görülebildiğini belirtti. Bilhassa koyunlarda görülen ve “tick paralysis” olarak isimlendirilen kene felcinin kıymetli bir sıhhat sorunu olduğunu tabir eden Keskin, bu hadiselerin Türkiye’de ender görüldüğünü de kelamlarına ekledi. – TOKAT

Kaynak: Haberler.com