Bursa Uludağ Üniversitesi’nde (BUÜ), tütün sanayisinin global stratejileri ve geleceğe yönelik riskler çok boyutlu olarak ele alındı.
Bağımlılık Uygulama ve Araştırma Merkezi (ULUBAMER) tarafından düzenlenen “Bağımlılığın Yeni Yüzü: Tütün Sanayisinin Evrimi” başlıklı 31 Mayıs Dünya Tütünsüz Günü Sempozyumu, Prof. Dr. M. Mete Cengiz Kültür Merkezinde gerçekleştirildi.
Sempozyumun açılış konuşmasını gerçekleştiren BUÜ Rektörü Prof. Dr. Ferudun Yılmaz, üniversite olarak bağımlılığın her cinsiyle uğraş etmeyi kurumsal bir sorumluluk olarak gördüklerini söz etti. Tütün sanayisinin dijitalleşen dünya ve değişen tüketim alışkanlıklarına süratle adapte olduğuna dikkat çeken Rektör Yılmaz, genç jenerasyonları bu yeni jenerasyon tehditlerden korumak ismine bilimsel aktifliklerin ve akademik farkındalık çalışmalarının hayati bir ehemmiyete sahip olduğunu vurgulayarak ULUBAMER’e ve katkı sunan tüm bilim insanlarına teşekkürlerini iletti.
BUÜ Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Funda Coşkun ise tütün ve halk sıhhati ilgisine tıbbi bir perspektiften yaklaştı. Tütün sanayisinin son yıllarda “zarar azaltma” yahut “tıbbi gerekçeler” üzere paravan telaffuzlarla yeni bir meşruiyet alanı oluşturmaya çalıştığını belirten Dekan Coşkun, klinik dataların ve akademik çalışmaların bu manipülasyonları açıkça gözler önüne serdiğini ifade etti. Tıp Fakültesi olarak toplum sıhhatini tehdit eden bu sinsi dönüşüme karşı her vakit bilimin safında yer alacaklarını ve farkındalık faaliyetlerini büyüterek sürdüreceklerini kaydetti.
Sempozyumun birinci sunumunu gerçekleştiren Prof. Dr. M. Atilla Uysal, “Tütün Kullanımı: Global ve Ulusal Gerçekler – Yeni Bir Epideminin Eşiğinde” başlıklı konuşmasında dünyada ve Türkiye’deki yeni dataları paylaştı. Tütün tüketiminin ulaştığı boyutların alarm verdiğini belirten Uysal, klasik tüketim alışkanlıklarının ötesine geçen bu durumun halk sıhhati üzerinde kitlesel bir salgına (epidemiye) dönüştüğünü vurguladı. Ulusal stratejilerin ivedilikle güncellenmesi gerektiğine işaret eden Uysal, tütünle çabanın yalnızca ferdi bir tercih değil, topyekün bir halk sıhhati savunması olduğunu tabir etti.
Dr. Öğr. Üyesi Sinem Can Oksay, “Yeni Jenerasyon Nikotin Eserleri: Ziyan Azaltımı mı, Bağımlılığı Tekrar Paketleme mi?” sorusu üzerinden sanayinin pazarlama illüzyonlarını deşifre etti. Elektronik sigaralar ve ısıtılmış tütün eserlerinin “daha az zararlı” teziyle piyasaya sürülmesinin büsbütün bir yanıltmaca olduğunu aktaran Oksay, sanayinin asıl emelinin bağımlılığı çağdaş ambalajlarla genç nesillere yine satmak olduğunu lisana getirdi. Sunumunda, bu eserlerin içerdiği kimyasal risklerin klinik boyutlarına dikkat çeken Oksay, yeni jenerasyon eserlerin bağımlılık döngüsünü kırmak bir yana, onu daha da derinleştirdiğini kaydetti.
Prof. Dr. Aslı Görek Dilektaşlı, “Tütün Sanayisi Bir Farmasötik Sanayi Üzere mi Çalışıyor? ‘Bağımlılık Tasarımı'” başlıklı konuşmasında, global tütün şirketlerinin geçirdiği yapısal dönüşümü gözler önüne serdi. Kesimin artık klâsik bir üretici mantığından sıyrılarak adeta birer ilaç (farmasötik) firması üzere laboratuvar odaklı çalıştığını belirten Dilektaşlı; bu şirketlerin aerosol bilimini ve soluma tekniklerini en ince ayrıntısına kadar incelediğini söz etti. Beyindeki ödül düzeneğini en agresif biçimde tetikleyecek, nano emisyon ve yüksek potentli buharlaştırma teknolojileriyle milimetrik “bağımlılık tasarımları” yapıldığına dikkat çeken Dilektaşlı, sanayinin devasa Ar-Ge bütçelerini bağımlılığı kalıcı kılmak için tehlikeli birer mühendislik silahı olarak kullandığını vurguladı.
Etkinliğin son konuşmacısı olan Doç. Dr. Osman Elbek ise “Kenevir ve Tütün Sanayisi: Yakın Gelecek Nasıl Dizayn Ediliyor?” başlıklı sunumunda, tütün devleri ile kenevir kesiminin global ölçekte yürüttüğü paydaşlığı çarpıcı datalarla aktardı. Bu kapalı planlamanın temellerinin aslında 1970’lere kadar uzandığını belirten Elbek; global tütün şirketlerinin, sigara tüketimindeki düşüşü ikame etmek ismine kenevir ve esrar türevlerini “sağlıklı yaşam” ya da “tıbbi kenevir” maskesi altında global pazara entegre etmeye çalıştığını söyledi. Dalın aerosol bilimi, inhalasyon teknolojileri ve kontratlı tarım altyapısı üzere mevcut lojistik güçlerini süratle bu yeni alana kaydırdığını lisana getiren Elbek, bilhassa aromalandırılmış eserlerle gençlerin gaye alındığını ve toplumsal sıhhatin büyük bir ekonomik pazar projeksiyonuna kurban edilmek istendiğini vurguladı. Sempozyum, tütün sanayisinin yeni kuşak stratejilerine dair merak edilen mevzuların netleştirildiği soru-cevap kısmının akabinde sona erdi. – BURSA
Kaynak: Haberler.com
