Gece olmuş, gözler kapanıyor lakin telefon hala elde. Bir kısım daha izleniyor, birkaç görüntü daha kaydırılıyor ya da hiçbir şey yapılmadan sadece sessizce oturuluyor. Sabah erken kalkılacağı bilinmesine karşın uyku daima erteleniyor.
Uzmanlar son yıllarda daha sık konuşulan bu davranışı “uyku intikamı” olarak isimlendiriyor. Kişi aslında yorgun olduğunu biliyor fakat günü bitirmek istemiyor. Zira gece saatleri bazen günün birinci kere hakikaten kendine ilişkin hissedilen kısmına dönüşebiliyor.
GÜNÜ GERİ KAZANMA HİSSİYLE İLİŞKİLİ OLABİLİYOR
Psikologlara nazaran birçok insan gününü iş, sorumluluklar, iletiler, mesken işleri ya da daima yetişmesi gereken şeylerle geçiriyor. Gün boyunca kendi isteğiyle hareket edemediğini hisseden birtakım bireyler ise geceyi geri kazanılması gereken ferdî alan üzere görmeye başlayabiliyor.
Bu nedenle kişi yorgun olsa bile çabucak uyumak istemeyebiliyor. Zira gece saatleri kimi beşerler için sırf dinlenme vakti değil; kimsenin bir şey istemediği, sessiz kalınabilen ve denetim hissinin tekrar oluştuğu alan haline dönüşebiliyor.
Uzmanlar bu davranışın bilhassa ebeveynlerde, ağır çalışan şahıslarda ve gün içinde daima diğerleriyle ilgilenmek zorunda kalan insanlarda daha sık görülebildiğini belirtiyor.
MESELE HER VAKİT UYKUSUZLUK OLMAYABİLİYOR
Uyku uzmanlarına nazaran uyku intikamı yaşayan bireyler çoklukla geç yatmanın sonraki gün kendilerini zorlayacağını biliyor. Buna karşın uyumayı ertelemeye devam edebiliyorlar. Zira burada sıkıntı her vakit düzensizlik ya da sırf telefon kullanımı olarak görülmüyor.
Bazı beşerler için gece geç saatlerde yalnız kalmak, gün içinde kaybedildiği hissedilen şahsî vakti geri alma duygusu yaratabiliyor. Bu nedenle davranış bazen tembellikten çok, zihinsel yükten kısa periyodik uzaklaşma gereksinimiyle ilişkilendiriliyor.
BEDEN BİR MÜDDET SONRA REAKSİYON VERİYOR
Uzun vadeli uyku ertelemesinin vakitle hem zihinsel hem fizikî tesirler oluşturabileceği belirtiliyor. Kronik yorgunluk, dikkat düşüşü, sonluluk, zihinsel bulanıklık ve gün içinde tükenmiş hissetme en sık konuşulan tesirler ortasında yer alıyor.
Bazı araştırmalar ise sistemsiz uyku alışkanlıklarının gerilim seviyesi, hormon istikrarı ve genel ruh hali üzerinde tesirli olabileceğini gösteriyor. Bu nedenle uzmanlar sadece kaç saat uyunduğuna değil, kişinin neden daima uyumayı ertelediğine de dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor.
ASIL NEDEN HER VAKİT TELEFON DEĞİL
Telefon ve toplumsal medya bu davranışı uzatabiliyor lakin uzmanlara nazaran temel neden her vakit ekran bağımlılığı olmayabiliyor. Zira kimi beşerler telefon olmadan da şuurlu halde uyumayı geciktirebiliyor.
Psikologlar burada asıl sıkıntının, kişinin gün içinde kendisine ilişkin alan hissini ne kadar yaşayabildiğiyle irtibatlı olabileceğini söylüyor. Gün boyunca daima sorumluluk altında hisseden bireylerde geceyi bırakmak daha güç hale gelebiliyor.
Bu nedenle birtakım uzmanlar uyku intikamını sadece bir uyku alışkanlığı olarak değil; çağdaş ömrün zihinsel yükü ve denetim kaybı hissiyle kontaklı yeni davranış biçimlerinden biri olarak pahalandırıyor.
Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi
Kaynak: Ensonhaber
