Aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin oy oranlarını artırması ve birinci defa bir eyalette tek başına iktidara gelme ihtimalinin güçlenmesi, partinin yasaklanması tartışmalarını bir defa daha alevlendirdi.
Saksonya-Anhalt’taki son seçim anketlerinde tepeye yerleşen AfD, Başbakan Friedrich Merz liderliğindeki muhafazakârlarla ortasındaki farkı giderek açıyor.
Anketler, muhafazakar Hristiyan Demokratlar (CDU/CSU) ile merkez soldaki Toplumsal Demokrat Parti’nin (SPD) oluşturduğu koalisyon hükümetine takviyenin ise tabana vurduğunu gösteriyor.
Geçen yıl 23 Şubat’ta yapılan genel seçimlerde, Merz’in CDU/CSU ittifakı yüzde 28,5, SPD ise yüzde 16,4 oy almıştı.
Kamuoyu araştırma şirketi INSA’nın, 6 Haziran’da açıkladığı anket sonuçlarına nazaran AfD oylarını yüzde 29’a yükselterek, Merz’in iktidara gelmesini sağlayan oy oranını aştı.
CDU/CSU’nun oy oranları yüzde 21’e gerilerken, AfD ile fark yüzde 8’e çıktı.
Anket sonuçlarına nazaran Başbakan Merz’ten mutlu olmayanların oranı da yüzde 77’ye yükseldi.
Alman kamu yayıncısı ARD’nin geçen hafta yaptığı anket sonuçları ise Merz hükümetinden mutlu olmayanların oranının yüzde 87’yi bulduğuna işaret ediyor.
CDU yeni başbakan arayışında mı?
Alman basınında “Korkunç siyasi tablo” ve “Merz’e tokat” üzere başlıklarla yorumlanan anket sonuçları, koalisyon partilerinin genel merkezlerinde zelzele tesiri yarattı.
Özellikle muhafazakar CDU içerisinde tansiyon hakim.
Merz’in partisinde dayanak kaybederek yalnızlaştığı ve CDU/CSU meclis kümesinde “yola yeni bir başbakanla devam edilmesi” görüşünün öne çıktığı argümanları son haftalarda gündeme damga vurdu.
Hatta Merz’ten başbakanlığı devralacak ismin, Kuzey Ren Vestfalya’nın CDU’lu Başbakanı Henrik Wüst olacağı sav edildi.
Günlerce gündemi meşgul eden bu argümanlar üzerine Wüst, “saçmalık” diyerek söylentileri yalanladı, Başbakan Merz’e dayanağının sürdüğünü açıkladı.
Merz’in yakın etrafı de spekülasyonlara “AfD’nin ekmeğine yağ süren iddialar” diyerek reaksiyon gösterdi, bu tezlerin “hükümeti yıkma” ve “Merz’in parti içinde otoritesini sarsma” maksadı güttüğünü savundu.
Friedrich Merz, başbakanlığı üstlenirken, çoğulcu demokrasiye meydan okuduğu için “en büyük tehdit” olarak gördüğü AfD’ye takviyesi geriletme kelamı vermişti. Bunu Almanya’yı ileriye taşıyacak, ekonomiyi canlandıracak reformlarıyla başaracağını söylemişti.
Ancak vadettiği ıslahatları, İran savaşının tetiklediği ekonomik sıkıntılar ve koalisyon ortağı SPD ile aşamadığı görüş ayrılıkları nedeniyle şimdi hayata geçiremedi. Anketlerin, Almanya genelinde AfD’nin oy oranlarının arttığına işaret etmesi, Merz hükümeti üzerindeki baskıyı daha da arttırıyor.
Almanya için tehlikeli eşik: Saksonya-Anhalt seçimleri
Merkez sağ ve sol partilerinin oy oranlarının gerilediği Almanya’da AfD’nin Eylül ayında iki eyalette yapılacak seçimlerden açık ara farkla birinci parti çıkma ihtimali giderek artıyor.
Son anketler, AfD’nin oy oranının Saksonya-Anhalt’ta yüzde 42’ye, Mecklenburg-Vorpommern’de de yüzde 34’e yükseldiğini gösteriyor.
AfD’nin, Saksonya-Anhalt’ta hükümeti kurmaya hak kazanmasını sağlayacak oy oranına ulaşması, uzmanlar tarafından “Almanya için tehlikeli bir eşik” olarak bedellendiriliyor.
AfD, Saksonya-Anhalt eyaletinde, iç istihbarattan sorumlu Anayasayı Muhafaza Teşkilatı tarafından “aşırı sağcı oluşum” olarak sınıflandırılıyor ve nezaret altında tutularak izleniyor.
İç istihbaratın son raporuna nazaran, Saksonya-Anhalt’taki AfD, “ırkçı görüşleri savunan” ve “Almanya’nın demokratik sistemini, temsilcilerini ve kurumlarını itibarsızlaştırmaya çalışan” bir parti.
Diğer tüm partiler şimdiden, AfD ile koalisyon hükümeti kurmayacaklarını ilan etti.
Ancak Yeşiller, Hür Demokrat Parti ve Sahra Wagenknecht İttifakı’nın 6 Eylül’deki eyalet seçimlerinde yüzde 5’lik seçim barajını aşamamaları durumunda, siyasi denklem değişebilecek. Bu türlü bir durumda AfD eyalet meclisinde, hükümeti tek başına kurabilecek sandalye sayısına ulaşabilecek.
AfD’nin seçimlerdeki liste başı adayı Ulrich Siegmund, oy oranlarının yüzde 40’ı aştığını gösteren anket sonuçları için “ses duvarını aşmayı başardık” dedi. Siegmund, “Almanya’yı geri kazanacağız” sloganıyla yürüttüğü seçim kampanyası sonucunda salt çoğunluğu elde ederek, iktidara geleceklerini ve bu eşik aşıldıktan sonra da tüm Almanya’yı kazanacaklarını söyledi.
Merz: ‘Ülkemizi aşırılık yanlılarına teslim etmeyeceğiz’
Başbakan Friedrich Merz, haftasonunda Mecklenburg-Vorpommern’de yaptığı konuşmada, AfD’ye artan takviye ve Eylül ayındaki eyalet seçimleri hakkında sert ihtarlarda bulundu.
“AfD ile yüzleşmeliyiz” diyen Merz, AfD’nin Almanya’yı karanlık Nazi devrine geri götürmek istediğini tabir ederek, “Biz, bir daha asla o günlere geri dönmek istemiyoruz. Biz ülkemizi aşırılık yanlılarına teslim etmeyeceğiz” kelamlarıyla seçmenden takviye istedi.
Ancak Almanya’da, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra birinci kere çok sağcı bir partinin ülkenin en güçlü siyasi partisi haline gelmesi, hatta bir eyalette tek başına iktidara gelme ihtimali, AfD’nin yasaklanması tartışmalarını yine gündeme taşıdı.
Özellikle koalisyon hükümeti ortağı SPD’den ve muhalefetteki Yeşiller ile Sol Parti’den, AfD’nin yasaklanması için Anayasa Mahkemesi’ne müracaat sürecinin başlatılması çağrıları yapılıyor.
SPD’li Adalet Bakanı Stefanie Hubig, birçok eyalette AfD teşkilatlarının çok sağcı olarak sınıflandırıldığını, parti temsilcilerinin militan Neonazi etraflarıyla irtibatlı olduklarını belirterek, “Tüm bunlar, partinin yasaklanması için şartların mevcut olup olmadığını önemli bir biçimde incelemek için kâfi nedenlerdir” açıklamasını yaptı.
Hubig,”müdafaacı ve dirençli demokrasilerin, tehlike anlarında, kendilerini Anayasa düşmanlarına karşı savunmaya hazır olmaları gerektiğini” savundu.
SPD’nin eski genel başkanı Franz Müntefering ve eski eş genel başkanı Saskia Esken’den de misal açıklamalar yaptı.
Müntefering, “Bence artık cumhuriyeti uyandırmalı ve yüksek sesle şunu söylemeliyiz: Arkadaşlar, tehlike kapıda” derken, Esken de “Bir daha asla, 1935’te Goebbels’in yaptığı üzere bir faşist Alman parlamentosuna çıkıp demokrasinin bir yanılgı olduğuna dair bir konuşma yapmamalıdır. Bir daha asla!” halinde konuştu.
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan yeni Almanya’nın Anayasasında, Nazi devrinden çıkarılan dersler ışığında, demokrasi tersi partilerin yasaklanmasına imkân tanıyan bir unsur eklemişti.
Anayasanın 21. unsurunda, “Hedefleri yahut destekçilerinin davranışları nedeniyle, özgürlükçü demokratik temel sistemi bozmayı yahut ortadan kaldırmayı ya da Federal Almanya Cumhuriyeti’nin varlığını tehlikeye atmayı amaçlayan partiler Anayasaya aykırıdır” tabirleri yer alıyor.
Ayrıca bir partinin Anayasaya ters olup olmadığını tespit etme ve devletin sağladığı mali kaynaklardan yoksun bırakma yetkisinin de Anayasa Mahkemesi’ne ilişkin olduğu belirtiliyor.
Anayasa Mahkemesi’nin bir parti hakkında inceleme başlatması için ise, hükümet, federal meclis, ya da eyaletler meclisi tarafından müracaatta bulunulması gerekiyor.
Geçen yıl 120’yi aşkın milletvekili, Federal Meclis’in AfD’nin yasaklanması başvurusu yapması için önerge vermişti. SPD, Sol Parti ve Yeşiller Partisi’nin yanısıra, CDU’dan birtakım milletvekillerinin de desteklediği önerge görüşüldükten sonra kurula havale edilmişti.
Ancak Başbakan Merz ve liderlik ettiği CDU/CSU ittifakının kimi üyeleri, Anayasa Mahkemesi’nin incelemesinin yıllar sürebileceği ve teşebbüsün başarısız olabileceği telaşını taşıyor ve AfD’nin siyaset yoluyla zayıflatılması gerektiğini savunuyor.
Kaynak: Haberler.com
