Bartın‘da kestane ağaçlarına büyük ziyan veren ve halk ortasındaki ismiyle “katil arı” (gal arısı-Dryocosmus kuriphilus) tehdidine karşı laboratuvar ortamında çoğaltılan “terminatör böcek” (Torymus sinensis) ile 5 yıldır yürütülen gayret sonuç vermeye başladı. Bartın‘da toplamda 22 bin 30 adet yararlı böceğin tabiata salınırken, Batı Karadeniz ormanlarında 135 bin terminatör böceğin daha tabiata salınımına başlandı.
Türkiye’de ve bilhassa Bartın üzere kestane ormanlarının ağır olduğu Karadeniz bölgelerinde, kestane ağaçlarına büyük ziyan veren halk ortasındaki ismiyle “katil arı” (gal arısı – Dryocosmus kuriphilus) tehdidine karşı laboratuvar ortamında çoğaltılan “terminatör böcek” (Torymus sinensis) ile çaba artarak devam ediyor. Bartın’da 2021 yılında başlayan ve büsbütün doğal biyolojik gayret yolu olan terminatör böceklerle, 5 yıllık uğraş sürecinde değerli sonuçlar elde edildi. Terminatör böcekler, kestane ağaçlarının tomurcuklarına yumurtalarını bırakarak urların (gal) oluşmasına yol açan ve ağaçların büyümesini yavaşlatarak çiçek açmasını engelleyen katil arıların bölgedeki yayılım suratını değerli derecede yavaşlattı. Evvelki yıllar salımı yapılan terminatör böceklerin, salımı yapılan bölgeden kilometrelerce uzaklıktaki katil arı yumurtalarının bulunduğu kestane ağaçlarına kadar ulaşması sevindirdi.
5 yılda 22 bin gal arısı tabiata salındı
Bartın ormanlarında birinci defa 2020 yılında tespit edilen katil arıların, bölgedeki yaklaşık 395 hektar alanda kestane ağaçlarında görüldüğü belirlendi.
Bartın Üniversitesi Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yafes Yıldız ve Zonguldak Orman Bölge Müdürlüğü gruplarınca, kestane balı rekoltesini büyük oranda düşüren istilacı gal arıları ile ortak bir gayret başlatıldı. Yapılan çalışma ve incelemeler ve eğitimlerin akabinde, Zonguldak’ın Gökçebey ilçesinde bulunan Orman Zararlılarıyla Uğraş Teşhis ve Teşhis Labaratuıvarı bahçesinde, gal arısının doğal bir düşmanı olan terminatör böceklerinin üretim istasyonu kuruldu. Yapılan üretimlerle 5 yılda bartın’ın Güzelcehisar köyü, Kurucaşile ilçesine bağlı Yukarısal, Paşalılar köyleri ve Yeniköy, Ulus ilçesine bağlı Kumluca beldesi Kirsinler köyü, Amasra, Kurucaşile, Ulus ilçe merkezleri, Kumluca belde merkezi ve Kozcağız belde merkezindeki kestane ağaçlarının olduğu farklı lokasyonlarda toplam 22 bin 30 adet Gal arsısı tabiata salındı.
135 bin terminatör böcek daha üretildi
Kimyasal ilaç kullanılmadan yürütülen uğraşta olumlu sonuçlar üzerine ise bu yıl katil böcek üretimi ve gayrete sürat verildi. Bu yıl, Zonguldak Orman Bölge Müdürlüğü salım yapılan lokasyonlardan toplanan 125 bin adet, Bursa Orman Bölge Müdürlüğü’nden de 10 bin adet temin edilen gal ile toplam 135 bin adet terminatör böcek daha üretildi. Havaların sınması ile birlikte 45 adet kutuda koruma edilen bu faydalı böcekler, koloniler oluşturacak halde tabiata salınımına başlandı.
Batı Karadeniz ormanları için kritik süreç
Doğada biyolojik istikrar için yararlı böcek popülasyonun kâfi sayıya ulaşıncaya kadar Batı Karadeniz Bölgesi’ndeki kestane gal arısının ağır bir ziyan oluşturduğu ormanlarda yararlı böcek salınımların devam edeceği belirtilirken, bu yıl kısa müddette tabiata salınacak toplam 135 bin terminatör böcek ile hem yararlı böcek üretiminde hem de ziyanlı böcek ile uğraşta kritik bir adım daha atılmış olacak.
Önemli uzaklıklar kat edilen çaba ile ilgili gazetecilere bilgi veren Vali Nurtaç Arslan, “Her geçen yıl, yararlı böcek salınımı artarak devam ediyor. Bu yıl da vilayetimizde 3 noktada yararlı böcek salınımı yapmıştık. Bugün 4. lokasyondayız. 8 bin yararlı böcek salımı gerçekleştirdik. Bu salımları yaparak, kestane gar arısı ile gayretimizi bir an evvel sonlandırmak istiyoruz. Bartın kestane ve bal üretiminde çok uygun bir pozisyonda. Bu zararlıdan bir an evvel kurtulabilirsek üretimimiz daha da artacak. Üreticilerimiz açısından bu salınımların ne kadar değerli olduğunu biliyoruz” diye konuştu.
Topluca köyü ormanlarındaki kestane ağaçlarına yapılan tabiata salım programına Bartın Valisi Nurtaç Arslan, Zonguldak Orman Bölge Müdürü Halil Oflu, Bartın orman İşletme Müdürü Temel Nadir, Zonguldak Orman Bölge Müdürlüğü Orman Zararlıları ile Çaba Şubesi Müdürü Bekir Değirmenci, Basın İrtibat Şube Müdürü Ozan Acun, Bartın Üniversitesi Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Yafes Yıldız, vilayet protokolü, orman bölge ve işletme çalışanları katıldı. – BARTIN
Kaynak: Haberler.com
