Demir eksikliğinin birtakım bireylerde kıymetli sıhhat meselelerinin birinci işareti olabileceğini belirten İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Mustafa Enes Yılmaz, “Özellikle erkeklerde ve menopoz sonrası bayanlarda daha detaylı kıymetlendirme yapılmalıdır. Açıklanamayan kilo kaybı, dışkıda kan görülmesi, uzun süren karın ağrısı ve gece terlemeleri üzere belirtiler varsa altta yatan mide ülseri, bağırsak polipleri, çölyak hastalığı, inflamatuvar bağırsak hastalıkları yahut mide ve kolon kanseri üzere hastalıkları araştırmak gerekir” dedi.
Toplumda en sık görülen beslenme yetersizliklerinden biri olan demir eksikliği, birçok vakit fark edilmeden ilerleyebiliyor. Halsizlikten saç dökülmesine, dikkat dağınıklığından çarpıntıya kadar birçok belirtiyle kendini gösterebilen demir eksikliği, kimi durumlarda önemli hastalıkların da habercisi olabiliyor.
Medical Park Ankara Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Mustafa Enes Yılmaz, demir eksikliğinin bedenin muhtaçlık duyduğu kadar demir mineraline sahip olmaması durumu olduğunu belirterek, “Yetersiz demir alımı, demirin bağırsaklardan gereğince emilememesi yahut kronik kan kayıpları demir eksikliğine yol açabilir. Bilhassa adet gören üreme çağındaki bayanlarda, hamilelerde, emziren annelerde, gelişme çağındaki çocuklarda ve kimi mide-bağırsak sistemi hastalıklarında sık karşılaşıyoruz” dedi.
“İlk belirtiler gözden kaçabiliyor”
Demir eksikliğinin erken periyotta bariz belirtilere yol açmayabileceğini söz eden Uzm. Dr. Yılmaz, hastaların çoğunlukla halsizlik şikayetiyle başvurduğunu söyledi.
Uzm. Dr. Yılmaz, “Saç dökülmesi, ciltte solukluk, tırnaklarda biçim ve renk değişiklikleri, konsantrasyon zahmeti, baş ağrısı ve uyku hali birinci belirtiler ortasında yer alabilir. Demir eksikliği ilerleyip kansızlık geliştiğinde ise çarpıntı, nefes darlığı, baş dönmesi, efor kapasitesinde azalma ve ağız kenarlarında çatlaklar görülebilir. Hatta kimi şahıslarda toprak, buz, kağıt yahut sabun üzere besin pahası olmayan unsurları yeme isteğiyle karakterize edilen pika sendromu ortaya çıkabilir” diye konuştu.
“Demir eksikliği ile kansızlık tıpkı şey değil”
Toplumda sık yapılan yanlışlardan birinin demir eksikliği ile kansızlığın birebir durum olarak kıymetlendirilmesi olduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Yılmaz, “Her demir eksikliği olan şahısta kansızlık bulunmaz. Lakin demir eksikliği uzun müddet devam eder ve bedenin muhtaçlığı karşılanamazsa demir eksikliğine bağlı anemi gelişebilir. Bu yüzden iki kavramı birbirinden ayırmak gerekir” dedi.
“Kadınlarda daha sık görülüyor”
Kadınlarda demir eksikliğinin daha sık görüldüğünü belirten Uzm. Dr. Yılmaz, bunun temel nedeninin adet kanamaları, gebelik ve emzirme periyotları olduğunu söyledi.
Uzm. Dr. Yılmaz, “Yoğun adet kanamaları, gebelik ve emzirme bayanlarda demir muhtaçlığını artıran yahut demir kaybına yol açan durumlar ortasında yer alıyor. Bununla birlikte, erkeklerde görülen demir eksikliği de önemsenmelidir. Erkek bir hastada demir eksikliği saptandığında altta yatan farklı bir hastalık olup olmadığını araştırma gereği duyuyoruz” açıklamasında bulundu.
“Unutkanlık ve dikkat dağınıklığı yapabiliyor”
Demirin sırf kan üretiminde değil, birçok sistemin sağlıklı çalışmasında misyon aldığını belirten Uzm. Dr. Yılmaz, “Demir kas işlevleri, bağışıklık sistemi, cilt sıhhati ve beyin işlevleri açısından da değerlidir. Bu yüzden eksikliğinde unutkanlık, dikkat dağınıklığı, zihinsel performans düşüklüğü, huzursuzluk ve uyku sorunları görülebilir. Kansızlık da geliştiğinde dokulara taşınan oksijen ölçüsü azalır ve belirtiler daha bariz hale gelir” diye konuştu.
“Demirin emilimini artırmak için C vitaminiyle birlikte tüketin”
Demir eksikliğinden korunmada beslenmenin değerli rol oynadığını söz eden Uzm. Dr. Yılmaz, demir açısından en güçlü besinlerin başında kırmızı etin geldiğini söyledi.
Uzm. Dr. Yılmaz, “Kırmızı et demir açısından en güçlü kaynaklardan biridir. Bunun yanında ciğer, tavuk, hindi ve balık üzere hayvansal proteinler de demir içerir. Fakat demirin emilimini artırmak için C vitaminiyle birlikte tüketmek kıymetlidir. Örneğin, et yemeklerinin yanında limonlu salata yahut portakal suyu tercih edilebilir” halinde konuştu.
“Çay ve kahveye dikkat”
Yemeklerden çabucak sonra tüketilen çay ve kahvenin demir emilimini azaltabileceğine dikkat çeken Uzm. Dr. Yılmaz, “Çay ve kahve bilhassa öğünlerle birlikte tüketildiğinde yiyeceklerdeki demirin emilimini azaltır. Bu yüzden yemeklerden sonra birkaç saat beklemek daha hakikat olacaktır” sözlerini kullandı.
“Bazı durumlarda önemli hastalıkların habercisi olabilir”
Demir eksikliğinin kimi bireylerde kıymetli sıhhat problemlerinin birinci işareti olabileceğini belirten Uzm. Dr. Yılmaz, “Özellikle erkeklerde ve menopoz sonrası bayanlarda daha detaylı kıymetlendirme yapılmalıdır. Açıklanamayan kilo kaybı, dışkıda kan görülmesi, uzun süren karın ağrısı ve gece terlemeleri üzere belirtiler varsa altta yatan mide ülseri, bağırsak polipleri, çölyak hastalığı, inflamatuvar bağırsak hastalıkları yahut mide ve kolon kanseri üzere hastalıkları araştırmak gerekir” dedi.
“Korunmak için ömür alışkanlıkları önemli”
Demir eksikliğinin önlenmesinde istikrarlı beslenmenin ve gerçek alışkanlıkların büyük ehemmiyet taşıdığını vurgulayan Uzm. Dr. Yılmaz, “Haftada en az birkaç öğün kırmızı et tüketmek, öğünlerde C vitamini almak, yemeklerle birlikte çay ve kahve içmemek, gereksiz kısıtlayıcı diyetlerden kaçınmak kıymetlidir. Ağır adet kanaması yaşayan bayanların kadın hastalıkları uzmanına başvurması, gebelik periyodunda doktor önerisiyle demir desteği kullanılması gerekir. Daima halsizlik, saç dökülmesi yahut dikkat dağınıklığı yaşayan şahısların de kesinlikle gerekli tetkikleri yaptırması ehemmiyet taşır” dedi. – ANKARA
Kaynak: Haberler.com
