ABD ile İran ortasında varılan mutabakat, global ölçekte büyük bir memnuniyetle karşılandı. Türkiye başta olmak üzere Avrupa Birliği, Körfez ülkeleri ve Asya’dan çok sayıda ülke, diplomatik gayretlerin zaferi olarak nitelendirilen mutabakata tam takviye verdiğini açı.
ABD ve İran bağlantılarında uzun müddettir devam eden tansiyonu düşürecek tarihi mutabakatın yankıları sürüyor. Dünyanın dört bir yanından başkanlar ve dışişleri temsilcileri, varılan muahedeyi bölgesel ve global istikrar için kritik bir dönüm noktası olarak kıymetlendirdi.
İşte, global güçlerin ve bölge ülkelerinin mutabakata yönelik resmi yansıları:
TÜRKİYE VE BÖLGE ÜLKELERİNDEN TAM TAKVİYE
Anlaşmayı birinci selamlayan başkanlardan biri Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan oldu. Erdoğan yaptığı açıklamada, “ABD ve İran ortasında varılan mutabakatı, bölgemizde sulh-u sükunun hakim kılınması ismine değerli bir gelişme olarak görüyor, memnuniyetle karşılıyorum” diyerek Ankara’nın memnuniyetini lisana getirdi.
Sürecin mimarlarından olan arabulucu ülkelere ise Suudi Arabistan’dan tebrik geldi. Riyad idaresi, Pakistan ve Katar’ın yapan rollerini takdir ettiklerini açıkladı. Katar muahedeyi “kalıcı barışın güçlendirilmesi ve ekonomik büyüme” için değerli bir adım olarak görürken, Pakistan ise bu atılımın çatışma yerine diyaloğu seçen ülkelerin ortak kararlılığını yansıttığını vurguladı.
AVRUPA VE BATI BLOKU: UYGULAMA HIZLA BAŞLAMALI
Avrupa kanadı, muahedeyi desteklemekle birlikte sürecin takibi konusunda temkinli ve kararlı bir duruş sergiledi. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “Şimdi öncelik, mutabakatın tüm taraflarca hızla ve eksiksiz formda uygulanmasıdır” diyerek taraflara davette bulundu.
Almanya, Fransa, İngiltere ve İtalya tarafından yayınlanan ortak bildiride ise şu iki kritik vurgu öne çıktı:
“Şimdi hayati ehemmiyet taşıyan konu, detaylı müzakerelerin tamamlanması ve bu muahedenin süratli ve kapsamlı biçimde uygulanmasıdır. İran, hiçbir vakit nükleer silaha sahip olmamalıdır.”
SANCHEZ: SAVAŞIN BAŞARISIZLIK GÖSTERGESİ
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez de süreci felsefi bir yaklaşımla ele alarak mutabakatın “savaşın bir başarısızlık olduğunun göstergesi” olduğunu belirtti.
KÖRFEZ VE ORTA DOĞU’DA GÜVENLİK VURGUSU
Mutabakat, Orta Doğu coğrafyasında da geniş bir yankı buldu. Mısır ve Ürdün, muahedenin bölgesel ve milletlerarası istikrarın tesisi için son derece kıymetli olduğunu kaydetti.
Stratejik pozisyonuyla öne çıkan Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), mutabakat tabanında “Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün korunması” gerektiğinin altını çizerken, Kuveyt ise bu adımın çözülemeyen başka kronik problemler için daha kapsamlı yaklaşımlara kapı aralamasını temenni etti.
ASYA DEVLERİ İMZA BEKLİYOR
Küresel siyasetin merkezindeki Çin, “Umarız mutabakat dokümanı planlandığı üzere imzalanır” diyerek sürecin resmiyete dökülmesi istikametindeki beklentisini paylaştı. Güneydoğu Asya’nın kıymetli aktörlerinden Endonezya tarafları taahhütlerine sadık kalmaya çağırırken, Malezya ise Batı Asya’da tansiyonun azaltılması ismine bu mutabakatın kalıcı bir tahlil için hayati olduğunu belirtti.
Dünya diplomasisinde uzun müddettir beklenen bu yumuşama dalgası, global piyasalara ve bölge güvenliğine şimdiden olumlu bir hava katmış durumda.
Kaynak: Haberler.com
