ABD ve İran ortasındaki barış muahedesinin 14 unsurluk mutabakat taslağında yer alan İran’ın tekrar yapılanması için 300 milyar dolarlık fon ayrılacağı savına ABD’den doğrulama geldi. ABD Lider Yardımcısı JD Vance katıldığı bir televizyon programında, “Yükümlülüklerini yerine getirdikleri sürece erişebilecekleri şeylerden biri de bu olabilir.” dedi.

ABD ile İran ortasında kalıcı barış mutabakatının cuma günü imzalanması bekleniyor. İmza merasimine ait bir açıklama yapan ABD Lider Yardımcısı JD Vance, İran’dan Meclis Lideri Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Arakçi’nin katılmasını beklediklerini söyledi.

İran ile ABD ortasında hazırlanan mutabakat metninde son basamakta dikkat çeken değişiklikler yapıldı. Yeni düzenlemeyle Hürmüz Boğazı’nın geleceğine ait karar düzeneğinde İran ve Umman’ın rolü güçlendirilirken, gemilere sırf 60 gün fiyatsız geçiş imkanı tanınacağı belirtildi. Bu müddetin akabinde boğazdan geçen ticari gemilerden çeşitli hizmetler karşılığında gelir elde edilmesi planlanıyor.

ABD ile İran ortasında görüşülen 14 unsurluk taslak mutabakatın ayrıntıları ortaya çıktı. Taslakta tüm cephelerde ateşkes sağlanması, Hürmüz Boğazı’nın tekrar açılması, deniz ablukasının kaldırılması, İran’a ilişkin 24 milyar dolarlık fonun hür bırakılması ve petrol yaptırımlarının askıya alınması üzere kritik başlıklar yer alıyor. Mutabakat ayrıyeten 60 günlük nükleer müzakere süreci öngörürken, İran’ın füze programı ile bölgedeki müttefik kümelere dayanağını görüşme kapsamı dışında bırakıyor.

ABD ile İran ortasında varılan mutabakat sonrası Beyaz Saray’dan “barış” manasına gelen beyaz dumanların yükseldiği görüldü.

Çatışmaların sona erdirilmesini hedefleyen mutabakatın akabinde Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği yine başladı. Petrol fiyatları sert düşerken, İran’ın nükleer programına ait kesin kararın ilerleyen müzakerelerde şekilleneceği belirtildi.

İran’ın yarı resmi Mehr Haber Ajansı’nın yayımladığı ve şimdi doğrulanmayan taslağa nazaran ABD ile İran ortasında 24 milyar dolarlık dondurulmuş varlığın özgür bırakılması, Hürmüz Boğazı’nın tekrar açılması, petrol yaptırımlarının kaldırılması ve İran için 300 milyar dolarlık yine yapılanma planı hazırlanması öngörülüyor. Taslakta İran’ın füze programı ve bölgesel müttefiklerinin müzakere gündemi dışında tutulması da dikkat çekiyor.

Pakistan Başbakanı Şerif’in Orta Doğu’da barış müjdesi ve ABD Başkanı Trump’ın onay mesajından sonra, dünya kamuoyunun beklediği son mühür İran devlet televizyonundan geldi. İran devleti, ABD ile barış mutabakatına varıldığını ve savaşın resmen sona erdiğini birinci kere resmi kanallar vasıtasıyla dünyaya duyurdu. İki gücün de karşılıklı açıklamalarıyla tescillenen bu tarihi uzlaşı, global siyasette yeni bir milat olarak kayıtlara geçti.

Arabulucu ülke Pakistan’ın ardından ABD Başkanı Donald Trump da İran ile yürütülen müzakerelerin resmen mutabakatla sonuçlandığını duyurdu. Hürmüz Boğazı’nın açılacağını ve ABD’nin deniz ablukasının derhal kaldırılacağını belirten Trump, “Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Bırakın petrol aksın” tabirlerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile mutabakat zaptının imzalanmasının planlandığı gün Lübnan’ın başşehri Beyrut’u bombalayan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya gerçekleştirdikleri telefon görüşmesinde küfür ettiğini itiraf etti. Netanyahu’ya “Sen ne yaptığını sanıyorsun a…. k……?” dediğini aktaran Trump, “Bibi neden bu türlü kahrolası bir akın düzenlemek zorunda kaldı ki? Çok sinirlendim. Ona bunu söyledim. Hiçbir muhakeme yeteneği yok” tabirlerini kullandı.