Birleşmiş Milletler Üniversitesi Su, Etraf ve Sıhhat Enstitüsü (UNU-INWEH), yapay zekanın global ölçekteki karbon, su ve arazi ayak izlerini ölçen çarpıcı bir rapor yayımladı.
Rapora nazaran yapay zeka bilgi merkezleri, yalnızca karbon emisyonuyla değil, devasa su ve arazi tüketimiyle de doğal kaynakları tehdit ediyor.
DEVASA ELEKTRİK VE SU TÜKETİMİ
Yapay zekâya güç veren global data merkezlerinin 2030 yılına kadar 945 terawatt-saat elektrik tüketmesi bekleniyor.
Bu ölçü, toplamda 650 milyondan fazla insanın yaşadığı Pakistan, Bangladeş ve Nijerya’nın yıllık toplam elektrik tüketiminin neredeyse üç katına denk geliyor.
Büyük bilgi merkezlerinin sunucuları soğutmak emeliyle günde 5 milyon galona kadar su tüketebildiği belirtiliyor.
Tesislerin su ayak izinin Sahra Altı Afrika’daki 1,3 milyar insanın bir yıllık temel evsel su gereksinimine eşit olacağı, arazi ayak izinin ise Jakarta metropol alanının yaklaşık iki katına ulaşacağı varsayım ediliyor.
Araştırmacılar, bir etraf ayak izini en aza indirmenin oburunu büyütme değerine olabileceğini vurguluyor.
Örneğin kömürden biyoenerjiye geçmek karbon ayak izini yüzde 70 azaltırken, su ayak izini 30 kattan fazla ve arazi ayak izini 100 kat artırıyor.
Yapay zekânın sürdürülebilirliğini sadece karbon açısından değerlendirmenin büyük yanılgı olduğunu belirten uzmanlar, yeşil görünen seçeneklerin su yahut toprak için daha makûs sonuçlar doğurabildiğini söz ediyor.
Nitekim yalnızca 2025 yılında bilgi merkezlerinin tükettiği 448 terawatt-saat elektrik, Suudi Arabistan’ın toplam tüketimini geride bıraktı.
EN ÇOK DATA MERKEZİ ABD VE ÇİN’DE
Yapay zekâya özel bilgi merkezi kapasitesinin yüzde 90’ı günümüzde yalnızca ABD ve Çin’de ağırlaşmış durumda.
Dünyanın ayrıcalıklı bölgelerinde toplanan bu altyapı, düşük gelirli ülkelerin yapay zekâ iktisadına iştirakini zorlaştırarak büyük bir dijital uçurum oluşturuyor.
Ayrıca yapay zekâ altyapısının 2030 yılına kadar her yıl 2,5 milyon metrik tona kadar elektronik atık üretebileceği öngörülüyor. ,
Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi
Kaynak: Ensonhaber
